De zon is in!

Terwijl het grootste deel van de mensheid nog aanklungelt met bananen, spelen zich boven ons hoofd gebeurtenissen af van een heel andere aard. En nee, ik heb het niet over vliegende roze olifanten, maar over de zon. Het zonneoppervlak vertoont de laatste periode verdacht weinig activiteit. Het gaat dan bijvoorbeeld om het aantal zonnevlekken, wat je als een indicator van de activiteit van de zon zou kunnen zien. In een actieve periode zijn er veel vlekken, in een rustige periode is de zon leeg. De activiteit fluctueert met een periode van grofweg 11 jaar, dus op zich is het normaal dat er een tijdje geen vlekken zijn. Maar het huidige minimum duurt veel langer dan voorspeld. Al op 4 januari 2008 werden de eerste paar vlekken van de nieuwe cyclus waargenomen [nasa.gov], maar het lijkt alsof de zon sindsdien maar niet op gang wil komen.



Wetenschappers beginnen zich er zorgen over te maken en er wordt zelfs gespeculeerd of zonnevlekken misschien niet helemaal zullen verdwijnen [nasa.gov]. Hoewel die laatste bewering volgens mij berust op een overenthousiaste extrapolatie.

Waarschijnlijk zal de activiteit van de zon de komende jaren weer langzaam toenemen, al is het wat later dan voorspeld. Wat dan interessant is om in de gaten te houden, is het broeikaseffect. Er is meer zonnestraling bij een actievere zon en de afgenomen straling in de afgelopen jaren (het vorige maximum was rond 2001) heeft voor een groot deel de stijging van de temperatuur door broeikasgassen gecompenseerd, resulterend in een relatief lichte opwarming. [liberation.fr] Maar wat nu als de zon weer in activiteit toeneemt? De voorspelling is dat de temperatuur weer een stuk sneller zal stijgen. Met alle onvoorspelbare gevolgen van dien [nu.nl].

Maar goed, misschien is het dus nog niet eens zo gek dat de zon zich rustig houdt. Want ik heb het nog niet eens gehad over de eventuele mogelijkheid van een nieuw Carrington Event [nasa.gov]. Begin deze maand was het precies 150 jaar geleden (ja, ik ben graag bij met de actualiteit) dat een enorme uitbarsting van de zon de Aarde teisterde. Wat ik grappig vind, is om te zien wat de impact van die uitbarsting was op een wereld die net begonnen was een beetje met elektriciteit te prutsen: "telegraph systems worldwide went haywire. Spark discharges shocked telegraph operators and set the telegraph paper on fire". Zo'n uitbarsting is sindsdien niet meer voorgekomen, maar behoort desalnietemin tot de mogelijke grillen in het repertoire van onze zon. En je zult er versteld van staan wat voor schade zo'n zonnevlam in de huidige maatschappij kan aanrichten. Een recent onderzoek door het US National Academy of Sciences in opdracht van NASA [nap.edu] schat de schade van zo'n gebeurtenis in de biljoenen (1-2 trillion) dollars en zal het jaren duren om ervan te herstellen. En dan maken we ons zorgen om een paar omvallende banken.

Als de mensheid ten onder gaat, is het waarschijnlijk niet aan oorlog of zo, maar aan iets bizars wat niemand ooit ziet aankomen. Dat we allemaal tegelijkertijd worden geëlektrocuteerd terwijl we aan onze ipods hangen of zo. Maar goed, het is maar waar je jezelf bezig mee houdt. Kijk ook eens wat vaker omhoog. [spaceweather.com]