Something is stirring again, I can feel it. Vandaag is het nieuwe maan en over precies een maan(d) sta ik hopelijk in Huzhou/Jiaxing, China, om één van de meest spectaculaire vertoningen van de natuur te aanschouwen: een totale zonsverduistering.
De ervaring van een totale zonsverduistering is moeilijk te beschrijven; het is simpelweg iets dat je mee moet maken om het te begrijpen. Mijn eerste totale zonsverduistering was in 1999 in Frankrijk, maar helaas werd de zon die ochtend behalve door de maan, ook door een dikke laag wolken bedekt. Meer succes had ik in 2006, toen ik het schouwspel in Turkije, aan de rand van de Middellandse Zee meemaakte. En dat was fantastisch! Een zonsverduistering is op zoveel manieren indrukwekkend!
De eerste indicaties dat er iets staat te gebeuren krijg je al ruim voordat de totaliteit begint. Het licht wordt schemerig en krijgt een aparte kleur. Schaduwen worden "raar". Dat wil zeggen, ze lijken wat minder scherp te worden en gedragen zich niet helemaal volgens de normale regels. Het licht van de sikkelvormige zon wordt door de bladeren van bomen in kleine sikkeltjes op de grond geprojecteerd. Het geeft een mysterieuze sfeer.
Vlak voor de totaliteit gaat het ineens allemaal heel snel. Het licht wordt nu merkbaar snel zwakker en mensen worden onrustig. Je hoeft niet op je horloge te kijken om te weten dat het bijna zover is. Je kijkt omhoog, maar ook naar de zijkant. Met uitzicht over de Middellandse Zee komt daar de maanschaduw op je af razen. Mensen beginnen te schreeuwen, alsof uit een diepe angst. En dan kijk je omhoog terwijl de laatste zonnestralen achter de maan verdwijnen. Je ziet het. Je bent sprakeloos. Waar zo-even nog de zon scheen, zit nu een inktzwart gat in de lucht met een onmogelijk mooie stralenkrans eromheen. Je voelt een mengeling van een soort oer-angst en bewondering. Misschien is ontzag wel het juiste woord. Deze gevoelens zijn ook te herkennen in het geschreeuw van de mensen om je heen. Dat zoiets moois bestaat! In een serene rust vertonen de zon en de maan daar hun show, terwijl op het aardoppervlak onrust heerst. Het is gewoon on-ge-lo-fe-lijk. En daar mag je dan een paar minuten naar kijken, voordat de zon weer langzaam tevoorschijn komt. Je realiseert je dan ook waarom dit verschijnsel in oude tijden zoveel invloed had op mensen. Dat een zonsverduistering het vermogen had om oorlogen te stoppen en dat soort dingen.
[er is nog een heel mooi filmpje van de NOS waar ik naar ging linken, maar blijkbaar hebben ze 'm weggehaald, dus ik moet nog even kijken of ik m'n privé-kopietje online mag zetten...]
Maar goed, voor die paar minuten reis je dus de halve wereld rond. Je moet het eigenlijk zien als een soort popconcert. Een heel kort popconcert. Maar het is wel helemaal gratis! (reiskosten niet inbegrepen :-P) En dan te bedenken dat het gewoon een enorm toeval is dat de schijnbare diameter van de zon en de maan vanaf de Aarde gezien even groot lijken. Het is gewoon complete willekeurigheid! En daar hou ik wel van.
Een beetje last van kriebels dus. Nu nog hopen dat het over een maand niet bewolkt is...
maandag 22 juni 2009
zondag 21 juni 2009
De realiteit
Dit is een gedachte-experiment. Stel je een geavanceerd computerprogramma voor dat de realiteit nabootst. Maar dan ook tot op de atoom nauwkeurig, zodat het leven dat erin gesimuleerd wordt, alles ervaart alsof het echt is. Een beetje zoals in de film "The Matrix" dus. De vraag die vervolgens aan je gesteld wordt, is de volgende: "Denk je dat het mogelijk is dat er ooit een computerprogramma ontwikkeld wordt dat dit mogelijk maakt?"
De meeste mensen antwoorden hierop positief. En dat maakt een interessante redenatie mogelijk. Als het namelijk mogelijk is om zo'n simulatie te maken, zal zich in die simulatie weer een soort evolutie afspelen, die niet noodzakelijkerwijs gelijk is aan de onze, maar waarbij een soort universum ontstaat waarin zich uiteindelijk leven ontwikkelt. Merk op dat hier dus de aanname gemaakt wordt dat bij een nieuw soort universum ook leven ontstaat, maar aangezien leven op zich een soort uit de hand gelopen chemische reactie is, denk ik dat het wel een redelijke aanname is dat dit op den duur gebeurt.
Maar goed, in de simulatie ontstaat uiteindelijk intelligent leven (niet noodzakelijkerwijs, misschien zelfs niet bij voorkeur, menselijk). Aangezien dit leven zich analoog aan de originele versie ontwikkelt, zal het uiteindelijk een computerprogramma kunnen bouwen dat de realiteit simuleert. En dan begint de cyclus weer opnieuw, binnen die simulatie. Weer ontstaat leven en wordt een computerprogramma geschreven. Enzovoort, enzovoort. En dit herhaalt zich tot in de eeuwigheid.
Het punt is dat, als dit scenario waar is, we niet kunnen zeggen of we op dit moment in de realiteit of in een computersimulatie leven. In feite, omdat de enige echte realiteit wordt gevolgd door een oneindige keten van simulaties, is het oneindig meer waarschijnlijk dat we momenteel in een simulatie leven dan in de realiteit. En dat is toch een interessante gedachte.
Maar goed, er zijn dus twee mogelijkheden: óf het zojuist geschetste scenario is waar, óf er zal nooit een computerprogramma bestaan dat de realiteit kan simuleren. Eén van de twee is waar. Nu we het probleem wat nader bekeken hebben, zou je geneigd zijn om voor de tweede mogelijkheid te kiezen. Het is gewoonweg niet mogelijk om zo'n simulatie te bouwen. Simpel als dat. Maar ja, hoe had het ook zo kunnen zijn? Hoe kun je de wereld, het heelal, dan ook representeren in een computermodel? Een computer kent immers maar eindige precisie. Dan zou de realiteit ook maar eindige precisie mogen hebben... dan zou de realiteit discreet moeten zijn... dan zou je die op moeten kunnen delen in een soort... discrete elementen... of hoe zullen we 't noemen, quanta? Heej, bestaat er niet al een theorie die zoiets zegt? De quanta theorie of zo? Maar wacht eens even, is dit hier en nu eigenlijk wel de realiteit? Of zitten we dan toch in een computersimulatie? Ik geloof dat ik een existentiële-angstaanval ga krijgen. Even m'n medicijnen zoeken...
"Als de werkelijkheid er niet zou zijn, dan zou de wereld er heel anders uitzien." - Theo Maassen
De meeste mensen antwoorden hierop positief. En dat maakt een interessante redenatie mogelijk. Als het namelijk mogelijk is om zo'n simulatie te maken, zal zich in die simulatie weer een soort evolutie afspelen, die niet noodzakelijkerwijs gelijk is aan de onze, maar waarbij een soort universum ontstaat waarin zich uiteindelijk leven ontwikkelt. Merk op dat hier dus de aanname gemaakt wordt dat bij een nieuw soort universum ook leven ontstaat, maar aangezien leven op zich een soort uit de hand gelopen chemische reactie is, denk ik dat het wel een redelijke aanname is dat dit op den duur gebeurt.
Maar goed, in de simulatie ontstaat uiteindelijk intelligent leven (niet noodzakelijkerwijs, misschien zelfs niet bij voorkeur, menselijk). Aangezien dit leven zich analoog aan de originele versie ontwikkelt, zal het uiteindelijk een computerprogramma kunnen bouwen dat de realiteit simuleert. En dan begint de cyclus weer opnieuw, binnen die simulatie. Weer ontstaat leven en wordt een computerprogramma geschreven. Enzovoort, enzovoort. En dit herhaalt zich tot in de eeuwigheid.
Het punt is dat, als dit scenario waar is, we niet kunnen zeggen of we op dit moment in de realiteit of in een computersimulatie leven. In feite, omdat de enige echte realiteit wordt gevolgd door een oneindige keten van simulaties, is het oneindig meer waarschijnlijk dat we momenteel in een simulatie leven dan in de realiteit. En dat is toch een interessante gedachte.
Maar goed, er zijn dus twee mogelijkheden: óf het zojuist geschetste scenario is waar, óf er zal nooit een computerprogramma bestaan dat de realiteit kan simuleren. Eén van de twee is waar. Nu we het probleem wat nader bekeken hebben, zou je geneigd zijn om voor de tweede mogelijkheid te kiezen. Het is gewoonweg niet mogelijk om zo'n simulatie te bouwen. Simpel als dat. Maar ja, hoe had het ook zo kunnen zijn? Hoe kun je de wereld, het heelal, dan ook representeren in een computermodel? Een computer kent immers maar eindige precisie. Dan zou de realiteit ook maar eindige precisie mogen hebben... dan zou de realiteit discreet moeten zijn... dan zou je die op moeten kunnen delen in een soort... discrete elementen... of hoe zullen we 't noemen, quanta? Heej, bestaat er niet al een theorie die zoiets zegt? De quanta theorie of zo? Maar wacht eens even, is dit hier en nu eigenlijk wel de realiteit? Of zitten we dan toch in een computersimulatie? Ik geloof dat ik een existentiële-angstaanval ga krijgen. Even m'n medicijnen zoeken...
"Als de werkelijkheid er niet zou zijn, dan zou de wereld er heel anders uitzien." - Theo Maassen
Abonneren op:
Posts (Atom)