De realiteit

Dit is een gedachte-experiment. Stel je een geavanceerd computerprogramma voor dat de realiteit nabootst. Maar dan ook tot op de atoom nauwkeurig, zodat het leven dat erin gesimuleerd wordt, alles ervaart alsof het echt is. Een beetje zoals in de film "The Matrix" dus. De vraag die vervolgens aan je gesteld wordt, is de volgende: "Denk je dat het mogelijk is dat er ooit een computerprogramma ontwikkeld wordt dat dit mogelijk maakt?"

De meeste mensen antwoorden hierop positief. En dat maakt een interessante redenatie mogelijk. Als het namelijk mogelijk is om zo'n simulatie te maken, zal zich in die simulatie weer een soort evolutie afspelen, die niet noodzakelijkerwijs gelijk is aan de onze, maar waarbij een soort universum ontstaat waarin zich uiteindelijk leven ontwikkelt. Merk op dat hier dus de aanname gemaakt wordt dat bij een nieuw soort universum ook leven ontstaat, maar aangezien leven op zich een soort uit de hand gelopen chemische reactie is, denk ik dat het wel een redelijke aanname is dat dit op den duur gebeurt.

Maar goed, in de simulatie ontstaat uiteindelijk intelligent leven (niet noodzakelijkerwijs, misschien zelfs niet bij voorkeur, menselijk). Aangezien dit leven zich analoog aan de originele versie ontwikkelt, zal het uiteindelijk een computerprogramma kunnen bouwen dat de realiteit simuleert. En dan begint de cyclus weer opnieuw, binnen die simulatie. Weer ontstaat leven en wordt een computerprogramma geschreven. Enzovoort, enzovoort. En dit herhaalt zich tot in de eeuwigheid.

Het punt is dat, als dit scenario waar is, we niet kunnen zeggen of we op dit moment in de realiteit of in een computersimulatie leven. In feite, omdat de enige echte realiteit wordt gevolgd door een oneindige keten van simulaties, is het oneindig meer waarschijnlijk dat we momenteel in een simulatie leven dan in de realiteit. En dat is toch een interessante gedachte.

Maar goed, er zijn dus twee mogelijkheden: óf het zojuist geschetste scenario is waar, óf er zal nooit een computerprogramma bestaan dat de realiteit kan simuleren. Eén van de twee is waar. Nu we het probleem wat nader bekeken hebben, zou je geneigd zijn om voor de tweede mogelijkheid te kiezen. Het is gewoonweg niet mogelijk om zo'n simulatie te bouwen. Simpel als dat. Maar ja, hoe had het ook zo kunnen zijn? Hoe kun je de wereld, het heelal, dan ook representeren in een computermodel? Een computer kent immers maar eindige precisie. Dan zou de realiteit ook maar eindige precisie mogen hebben... dan zou de realiteit discreet moeten zijn... dan zou je die op moeten kunnen delen in een soort... discrete elementen... of hoe zullen we 't noemen, quanta? Heej, bestaat er niet al een theorie die zoiets zegt? De quanta theorie of zo? Maar wacht eens even, is dit hier en nu eigenlijk wel de realiteit? Of zitten we dan toch in een computersimulatie? Ik geloof dat ik een existentiële-angstaanval ga krijgen. Even m'n medicijnen zoeken...

"Als de werkelijkheid er niet zou zijn, dan zou de wereld er heel anders uitzien." - Theo Maassen