Tragedie van de mandarijnen

Dwalen in de mist

Het is alweer vijf jaar geleden of zo. Ik woonde toen nog in Berkel en volgde een schildercursus in Delft. Die bewuste avond was ik op de fiets, want het weer was goed. Het was echter wel erg mistig. De les was zoals gewoonlijk rond kwart voor elf afgelopen en ik fietste naar huis. In die periode nam ik vaak de route over de hofweg. Dit is een lange rechte weg die tussen de weilanden in ligt. Het is een rustige weg, zeker op dit tijdstip.

De dichte mist maakte de rit extra sfeervol en ik keek vol interesse hoe de lichtstraal uit m'n voorlicht door de mist probeerde te snijden. Het zicht was maar een paar meter en ik realiseerde me dat het altijd aanwezige geluid van de auto's op de nabijgelegen snelweg door de mist gedempt werd, wat verder bijdroeg aan de aparte sfeer. Af en toe doemden er uit de mist vormen op van een levend wezens: koeien die in het weiland stonden. Maar verder was er niks. Helemaal niks. Alleen weg, fiets en mist; dat was de omvang van de wereld.

Op dat moment werd ik nieuwsgierig hoe donker het zou zijn als m'n fietslamp het niet zou doen. Omdat ik het niet kan uitstaan om zoiets niet te weten, moest ik dat natuurlijk uitproberen. Ik remde af totdat ik stilstond en zoals dat gaat met een fietslamp aan een dynamo, was het op dat moment donker. Ik liet m'n ogen er even aan wennen. Heel vaag dacht ik boven mij een soort licht schijnsel te zien (scheen de maan op dat moment?), maar veel was het niet. Ik zag helemaal niets. Totaal geen oriëntatiepunten van steden als Rotterdam of Delft, geen huizen of boerderijen die hier en daar langs de weg zouden moeten staan, en ook de snelweg hoorde ik niet.

Ik bedacht me dat als ik hier zonder voorkennis neergezet zou worden, ik nooit zou kunnen weten wat de weg naar huis was. Dat vond ik een fascinerende gedachte. En aangezien ik toch bezig was met het uitvoeren van gedachtenexperimenten, kon ik het niet laten. Met m'n fiets aan de hand draaide ik een aantal rondjes, tot ik zeker was dat ik niet meer wist waar ik vandaan gekomen was. Nu moest ik kiezen: links of rechts? Ik kies altijd links, dus dat werd het.

Ik schatte in dat ik ongeveer een derde van de 2-kilometer lange weg had afgelegd, dus als ik de verkeerde kant gekozen zou hebben, zou ik het snel genoeg merken. Weer op weg probeerde door de mist te zien of ik iets herkende langs de weg. Af en toe kwam ik langs een zijweg die dan naar een boerderij of huis zou leiden, maar ik kon niet ver genoeg kijken om iets te herkennen en ik wist niet uit m'n hoofd waar de huizen nou precies stonden.

Verder zag ik alleen maar koeien in het weiland staan. Het had iets onheilspellends om die beesten steeds te zien verschijnen, vooral als ze dichtbij het hek stonden, voor zich uit starend alsof ze me niet zagen. De mist werd langzaam kil en benauwend tegelijkertijd.

Op een bepaald punt hoorde ik plots een groepje koeien onrustig worden en paniekachtige geluiden maken, die de rillingen over m'n rug deden lopen. Hoewel ik me kon voorstellen dat ze gewoon van iets onbenulligs waren geschrokken (mij misschien?), voelde ik de adrenaline nu goed door m’n bloed stromen.

Maar mijn zenuwen zouden nog verder op de proef worden gesteld. Voor m'n gevoel zou ik nu bijna bij het einde van de weg moeten zijn, maar ik realiseerde me dat je hersenen je weleens voor de gek houden als je al dan niet aandacht besteedt aan het verstrijken van de tijd. (Ongeveer hetzelfde effect dat optreedt als je een filmpje voor de eerste keer ziet. Als alles nog nieuw is, lijkt het filmpje veel langer te duren, volgens mij omdat je er dan veel intensiever naar kijkt.)

Op een afstand hoorde ik een nieuw geluid, en ik zette m’n fiets stil om er beter naar te kunnen luisteren. Nu het geluid van m’n dynamo er niet meer was, kon ik het geluid beter thuisbrengen. Het klonk als een kudde dieren die over de weg draafde. Ik kon me voorstellen dat er een groepje koeien uit een weiland was ontsnapt en nu over de weg liep. Maar het klonk niet alsof ze bepaald rustig liepen. Is het normaal als je als koe in het donker door de mist gaat rennen? Zouden ze dat zomaar doen?

Voordat ik me de bizarheid van het geluid goed tot me had laten doordringen, begon ik me te bedenken of het niet een goed idee was om aan de kant te gaan. Het geluid kwam uit de richting waarin ik fietste. Was omkeren een goed idee? Hoe snel kunnen koeien rennen? In de richting van het geluid rijden, zodat m’n fietslicht het deed, leek me ook geen goed plan. Voelend met m’n voet zocht ik de rand van de weg en ging aan de kant staan, terwijl ik het geluid dichterbij hoorde komen en de weg zachtjes begon te trillen.

Het is verbazingwekkend hoe hard de grond trilt als er een kudde koeien voorbij draaft. Zelfs een deel van dat gewicht zou ik niet graag tegen me aan willen hebben. Hopend dat koeien in het donker beter kunnen zien dan ik, zocht ik haastig naar het lampje aan m’n sleutelhanger op om te kunnen zien wat er gebeurde. Voordat ik m’n lampje gevonden had, werd ik geschampt door één van de beesten, waardoor ik over m’n fiets in het gras viel, gelukkig niet al te hard.

Ik begon me af te vragen of dit allemaal wel echt gebeurde en of ik vandaag niet beter in bed had kunnen blijven. Het groepje koeien (het klonk als een stuk of 10) is alweer in het niets verdwenen als ik in het donker overeind krabbel. Waar renden die beesten in godsnaam voor weg? Ik stap weer op de fiets, waarna het nog een eeuwigheid lijkt te duren voordat ik dan eindelijk bij het einde van de weg aankom en verder geen gekke dingen meer meemaak. Achteraf ben ik er niet eens zeker van of ik na m’n valmomentje wel weer in dezelfde richting ben gefietst...